Regels en maatregelen

In COA-opvanglocaties gelden huisregels en regels voor veilig samenleven op een COA-locatie. Deze regels worden aangeboden in de verschillende moedertalen van de bewoners.

In beide documenten is aandacht voor de omgangsvormen in onze samenleving. Met verwijzing naar artikel 1 van de Grondwet wordt ondermeer benadrukt dat beledigende uitingen over geloof, sekse, seksuele geaardheid, leeftijd of nationaliteit niet worden getolereerd en dat agressie, discriminatie en bedreiging - inclusief huiselijk geweld - in Nederland zijn verboden.

Wanneer bewoners de regels overtreden, volgen maatregelen. Deze variëren van het voeren van een correctiegesprek tot het inhouden van weekgeld of andere verstrekkingen. In het uiterste geval volgt (tijdelijke) ontzegging van de opvang. Het COA houdt voor elke locatie een incidentenregistratie bij.

Aangescherpte aanpak

In 2016 heeft het COA in samenwerking met de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie de aanpak van overlastgevers aangescherpt. Deze aanscherping omvat onder andere:

  • Discriminatie, bedreiging of intimidatie, bijvoorbeeld van medebewoners, wordt aangemerkt als een vorm van agressie en geweld tegen personen. Bij de hierop te nemen maatregelen vormt de ontzegging van de opvang voor de duur van minimaal een week het uitgangspunt.
  • Bij overlastgevers die een kleine kans hebben op het verkrijgen van een verblijfsstatus, wordt de procedure versneld in gang gezet zodat eerder aan een (gedwongen) terugkeer kan worden gewerkt.

Overlastgevende asielzoekers kunnen terecht in een extra begeleiding en toezichtlocatie (ebtl) in Amsterdam en Hoogeveen. In de ebtl is plek voor circa 50 asielzoekers die overlast geven in een azc, maar wel recht hebben op opvang. In deze speciale opvang gelden strengere huisregels.

(Vermoedelijk) strafbare feiten

  • Wanneer er sprake is van (vermoedelijk) strafbare feiten, melden we dat altijd bij de politie. Ook stimuleren COA-medewerkers het slachtoffer om aangifte te doen. Een COA-medewerker kan niet namens een slachtoffer aangifte doen; als hij getuige is geweest van een incident kan hij wel aangifte doen in die hoedanigheid van getuige. Het COA zorgt vanuit elke locatie voor korte lijnen met de plaatselijke politie. De wijkagent vervult hierin een spilfunctie.
  • Er is in de aangescherpte aanpak een scherpere verwijzing opgenomen naar de Veilige Publieke Taak (VPT). Dit betekent dat wanneer agressie of geweld zich richt tegen COA-personeel of andere medewerkers met een publieke taak, dit geldt als een strafverzwarende omstandigheid.
  • Het doen van aangifte staat het opleggen van maatregelen door het COA niet in de weg.

Voor meer informatie kunt u de factsheet Aangescherpt maatregelenbeleid naslaan.

Het COA houdt voor elke locatie een incidentenregistratie bij. Alle gebeurtenissen die de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op een locatie raken of waarbij sprake is van een afwijking van de gewenste gang van zaken, worden geregistreerd als incident.

Hieronder vallen gebeurtenissen die de openbare orde raken, gebeurtenissen waarbij sprake is van (een vermoeden van) een strafbaar feit, en overtredingen van de huisregels. Bij het laatste valt te denken aan roken op de kamer, de eigen leefomgeving niet schoonmaken of een rookmelder afplakken.