Gezondheidszorg

De medische zorg aan bewoners van een asielzoekerscentrum sluit zoveel mogelijk aan bij de reguliere zorg in Nederland. Net als ieder ander kunnen asielzoekers naar de huisarts, verloskundige of het ziekenhuis. COA-medewerkers informeren asielzoekers over hoe de zorg in Nederland is georganiseerd. Zo krijgen asielzoekers bij aankomst in een opvanglocatie informatie over de medische zorg op het centrum, de praktijklijn en wanneer zij 112 moeten bellen. Maar ook het signaleren van sociaal-medische problemen en het begeleiden van minder redzame bewoners horen bij de ‘gidsfunctie gezondheidszorg’ van het COA.

Publieke gezondheidszorg

Net als voor alle andere inwoners van Nederland is de GGD verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Deze zorg omvat onder meer infectieziektepreventie en -bestrijding, gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Ook voert de GGD bij aankomst de verplichte controle op tuberculose uit, voor asielzoekers uit landen waar tbc veel voorkomt.

Huisartsenzorg

Voor huisartsenzorg kan de asielzoeker sinds 1 januari 2018 terecht bij Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA). GZA is een landelijke huisartsenpraktijk. Een locatie gaat niet open voordat GZA operationeel is. Het is het eerste aanspreekpunt voor de medische zorg aan asielzoekers. Een team met een huisarts, praktijkverpleegkundige, doktersassistent en POH GGZ verzorgt spreekuren op locatie. De huisarts zorgt waar nodig voor doorverwijzing naar een specialist. Er is ook een medisch callcenter waar asielzoekers 24 uur per dag met vragen over hun gezondheid terecht kunnen: de Praktijklijn

Vergoeding van de zorg

De vergoeding van de zorg is voor asielzoekers vastgelegd in de Regeling Medische zorg Asielzoekers (RMA). Het verstrekkingenpakket van de RMA komt grotendeels overeen met het pakket van de Zorgverzekeringswet en de AWBZ. Een asielzoeker heeft ook recht op een aantal onderdelen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en op jeugdhulp. Omdat onze bewoners doorgaans weinig geld hebben, geldt voor hen geen eigen bijdrage of eigen risico.

Een deel van onze bewoners beheerst de Nederlandse taal slecht of helemaal niet. Een zorgverlener kan daarom een professionele tolk inschakelen. Het COA vergoedt de kosten.

Jeugdhulp

Met de inwerkingtreding van de nieuwe Jeugdwet zijn sinds 1 januari 2015 de gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp. De strekking van deze wet is dat de gemeenten in staat zijn maatwerk te bieden, afgestemd op de lokale situatie, de eigen mogelijkheden (eigen kracht) en de behoefte van de jeugdige en zijn ouders. Ondersteuning, hulp en zorg moeten laagdrempelig, vroegtijdig en integraal worden aangeboden: één gezin, één plan, één regisseur. In november 2014 kwamen het ministerie van JenV en de VNG overeen dat het COA van 2015 tot en met 2018 de toegang tot de jeugdhulp voor de bewoners van COA locaties regelt. In maart 2018 namen het ministerie van JenV, het COA en de VNG het besluit dat de jeugdhulp per 1 januari 2019 naar de gemeenten gaat. Lees meer over Jeugdhulp aan kinderen in COA-locaties naar gemeenten.

Bijzondere locaties

Asielzoekers geplaatst in een aantal specifieke opvangvormen hebben alleen recht op medisch noodzakelijke zorg. Het gaat om de volgende opvangvormen: centrale ontvangstlocatie (col), procesopvanglocatie (pol), vrijheidbeperkende locatie en gezinslocatie (voor zover het bewoners boven 18 jaar betreft), en de extra begeleiding en toezichtlocatie (ebtl). Het is aan de zorgverlener te beslissen welke zorg hij noodzakelijk acht voor een asielzoeker. De zorgverlener kan daarbij ook letten op de verwachte verblijfsduur van de bewoner in Nederland. Het COA heeft geen invloed op de keuzes die de zorgverlener hierin maakt.

Uitstroom naar gemeente

Een vergunninghouder die uitstroomt naar een gemeente of in het gemeentelijk versnellingsarrangement (gva) zit, schrijft zich in bij een lokale huisarts. Deze huisarts kan bij GZA een verzoek indienen het medisch dossier van de vergunninghouder over te dragen. Hij gebruikt hiervoor het formulier Overdracht medisch dossier naar nieuwe huisarts, dat door de vergunninghouder moet worden ondertekend.

Toezicht

De medische zorg aan asielzoekers staat onder toezicht van de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd in oprichting, die gevraagd en ongevraagd advies uitbrengt aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.