Wonen in een azc

Kunnen asielzoekers vrij in en uit lopen?
Hoeveel geld krijgen asielzoekers?
Hoe brengen asielzoekers hun dag door?
Mogen asielzoekers werken?
Mogen vergunninghouders werken?
Mogen asielzoekers vrijwilligerswerk doen?
Mogen asielzoekers bij het azc werkzaamheden verrichten?
Moeten asielzoekers in de opvang Nederlands leren?
Gaan kinderen naar school?
Wat wordt er op een azc voor kinderen gedaan?
Hoe is de gezondheidszorg van asielzoekers geregeld?
Worden asielzoekers gecontroleerd op infectieziekten?
Hoe gaat het COA om met discriminatie op opvanglocaties?
Wat gebeurt er met asielzoekers als een opvanglocatie moet sluiten?

Kunnen asielzoekers vrij in en uit lopen?

Asielzoekers zijn niet verplicht om van de reguliere opvang van het COA gebruik te maken. Zij kunnen zich vrij bewegen. Het COA heeft geen bevoegdheden om de bewegingsvrijheid te beperken. Alleen op een vrijheidsbeperkende locatie (vbl) moeten bewoners binnen de grenzen van de gemeente blijven. In elke gemeente kan de burgemeester noodmaatregelen treffen als dat nodig is.

Hoeveel geld krijgen asielzoekers?

Een asielzoeker krijgt bij aankomst onderdak, maaltijden en materiële verstrekkingen zoals toiletartikelen en wasmiddel. Tijdens de asielprocedure ontvangt hij van het COA maximaal € 58 per week voor eten, kleding en andere uitgaven. De weekvergoeding is gebaseerd op de Regeling verstrekkingen asielzoekers (Rva). De hoogte van het leefgeld is afhankelijk van de gezinssamenstelling en het eventuele inkomen van de bewoners. 

Hoe brengen asielzoekers hun dag door?

  • Asielzoekers maken zelf hun maaltijden en doen zelf boodschappen. Ze zijn verantwoordelijk voor de schoonmaak van hun woonruimte. Ook zijn zij betrokken bij de dagelijkse werkzaamheden op en rond de opvanglocatie, zoals (tuin)onderhoud en schoonmaak van gemeenschappelijke ruimten.
  • Afhankelijk van de fase van de procedure waarin asielzoekers zich bevinden, krijgen ze begeleidingsgesprekken en educatieve programma’s zoals taallessen en ‘Kennis van de Nederlandse Samenleving’. Lees meer over begeleiding en voorlichting en werk en opleiding.
  • Bewoners kunnen op een azc gebruikmaken van het open leercentrum. Dit is een ruimte met computers waar bewoners in hun eigen tempo en op hun eigen niveau kunnen werken met leermiddelen en internet.
  • Op ieder azc worden activiteiten georganiseerd voor bewoners en kinderen. Dit gebeurt vaak in samenwerking met vrijwilligersorganisaties. Op vrijwel elk azc is een recreatiezaal. Bewoners kunnen ook lid worden van plaatselijke verenigingen.

Lees meer over wonen op een azc.

Mogen asielzoekers werken?

Een asielzoeker mag in Nederland 24 weken per jaar werken met een tewerkstellingsvergunning. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) geeft de tewerkstellingsvergunning aan de werkgever van de asielzoeker. Dit gebeurt als een asielaanvraag minstens 6 maanden in behandeling is. Het eerste halfjaar kan een asielzoeker dus niet werken. Heeft een asielzoeker werk? Dan betaalt hij het COA een eigen bijdrage voor onder meer de kosten van de opvang. Asielzoekers die willen werken moeten zelf werk zoeken. Het COA geeft advies, maar bemiddelt niet.

Mogen vergunninghouders werken?

Als een asielzoeker van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) een verblijfsvergunning krijgt, wordt hij een statushouder. Hij kan zich dan vrij bewegen op de arbeidsmarkt. Voor statushouders gelden dezelfde rechten en plichten voor beloning en arbeidsomstandigheden als voor Nederlanders.

Mogen asielzoekers vrijwilligerswerk doen?

Asielzoekers mogen vrijwilligerswerk doen. Hiervoor is geen tewerkstellingsvergunning vereist. Wel toetst het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) of er inderdaad sprake is van vrijwilligerswerk. De criteria zijn: het werk is meestal onbetaald, er is geen sprake van winstoogmerk en het dient een algemeen maatschappelijk belang. De werkgever vraagt een vrijwilligersverklaring aan bij het UWV.

Mogen asielzoekers bij het azc werkzaamheden verrichten?

Het COA betrekt de bewoners bij de dagelijkse werkzaamheden op en rond de opvanglocatie, zoals schoonmaak en (tuin)onderhoud. Dit kan maximaal 25 uur per week. De bewoners tekenen een contract en ontvangen een kleine vergoeding van maximaal € 14 per week.

Moeten asielzoekers in de opvang Nederlands leren?

Volwassen asielzoekers kunnen binnen het programma Wonen en leven op een COA-locatie de module Basaal Nederlands volgen. Vrijwilligers geven deze module onder supervisie van het COA. Het lesprogramma is er op gericht dat asielzoekers zich in het dagelijks leven kunnen redden.
Vergunninghouders krijgen tijdens hun verblijf op een COA-opvanglocatie het programma Voorbereiding op inburgering. Dat programma bevat het vak Nederlands als Tweede Taal (NT2). 

Gaan kinderen naar school?

Voor alle kinderen in Nederland geldt de leerplicht. Als kinderen van asielzoekers 2 maanden in Nederland zijn, moeten ze verplicht naar school. Aan ieder azc is een basisschool gekoppeld, maar ouders mogen ook zelf een school kiezen. Kinderen tussen 12 en 18 jaar gaan na aankomst in Nederland eerst naar de internationale schakelklas. Spreken ze voldoende Nederlands? Dan gaan ze verder in het gewone onderwijs. Het verzorgen van onderwijs aan leerplichtige kinderen en handhaving van de Leerplichtwet is een taak van de gemeente. De gemeente overlegt met de onderwijsinstellingen hoe deze kinderen het beste les kunnen krijgen.

Wat wordt er op een azc voor kinderen gedaan?

Kinderen verdienen specifieke aandacht. Op iedere opvanglocatie organiseren vrijwilligersorganisaties activiteiten voor kinderen. Het COA heeft samenwerkingsovereenkomsten met bijvoorbeeld Stichting De Vrolijkheid en Stichting Het Vergeten Kind. Op elke opvanglocatie zijn speeltoestellen en een buitenruimte. Leerplichtige kinderen gaan naar school. Lees meer over kinderen in de opvang.

Hoe is de gezondheidszorg van asielzoekers geregeld?

Voor huisartsenzorg kan de asielzoeker terecht bij het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GC A). Het GC A is een landelijke huisartsenpraktijk. De GC A Praktijklijn is 24 uur per dag en 7 dagen in de week bereikbaar voor medische vragen. De GGD is verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Lees meer over gezondheidszorg.

Worden asielzoekers gecontroleerd op infectieziekten?

De GGD controleert asielzoekers uit landen waar infectieziekten veel voorkomen. Bijvoorbeeld op tuberculose (tbc) en schurft (scabies). En in sommige gevallen bij een ziekenhuisopname op de aanwezigheid van de bacterie MRSA. Als het nodig is, vaccineert de GGD ook kinderen.

Hoe gaat het COA om met discriminatie?

Op alle opvanglocaties leven verschillende culturen naast elkaar. In overeenstemming met artikel 1 van de Grondwet is het uitgangspunt dat iedereen elkaars cultuur, geloof en seksuele geaardheid respecteert. In de huisregels die elke bewoner ontvangt, staat dat discriminatie, intimidatie en geweld niet worden getolereerd. Lees meer over veiligheid op opvanglocaties.

Wat gebeurt er met asielzoekers als een opvanglocatie moet sluiten?

Het openen of sluiten van opvanglocaties betekent dat bewoners moeten verhuizen. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten:

  • Overplaatsingen vinden zoveel mogelijk binnen de regio plaats.
  • Gezinnen met schoolgaande kinderen verhuizen zoveel mogelijk in de schoolvakanties.
  • We houden zoveel mogelijk rekening met medische en psychosociale omstandigheden van bewoners.
  • Het COA voorkomt zoveel mogelijk dat asielzoekers binnen korte tijd meerdere keren moeten verhuizen.

 Lees meer over het openen en sluiten van locaties.