Asielzoekers (en hun procedure)

Waarom neemt Nederland asielzoekers op?
Hoe vindt de registratie van asielzoekers plaats?
Worden asielzoekers gecontroleerd op infectieziekten?
Wat is het profiel van asielzoekers in de opvang van het COA?
Zijn asielzoekers allemaal getraumatiseerd?
Zijn er IS-aanhangers onder de asielzoekers?
Hoe lang blijven asielzoekers in een azc wonen?
Hoe lang moeten asielzoekers wachten in de opvanglocaties?
Wat gebeurt er als mensen geen recht (meer) hebben op verblijf in Nederland?
Wat gebeurt er als mensen een verblijfsvergunning krijgen?

Waarom neemt Nederland asielzoekers op?

Nederland biedt onderdak aan mensen die in hun eigen land gevaar lopen. Bijvoorbeeld omdat daar oorlog is of omdat ze worden vervolgd om hun geloof of afkomst. Bescherming bieden aan vluchtelingen is vastgelegd in het Vluchtelingenverdrag van Genève en andere internationale regels en afspraken. Nederland heeft dat verdrag getekend en houdt zich dus aan zijn afspraken.

Hoe vindt de registratie van asielzoekers plaats?

Een asielzoeker gaat in principe eerst naar het aanmeldcentrum in Ter Apel. In Ter Apel krijgt hij te horen op welke locatie de identificatie en registratie plaatsvinden. Echter gelet op de grote aantallen kan het voorkomen dat vreemdelingen geïdentificeerd en geregistreerd worden in een elders door de politie ingerichte faciliteit (een zogenaamde ID-straat). Op de locaties waar een ID-straat is ingericht, is ook voorzien in registratie door of namens de IND. De identificatie vindt plaats op basis van de documenten van de asielzoeker en vingerafdrukken. Al deze gegevens – land van herkomst, identiteit – worden geregistreerd ter voorbereiding op de asielprocedure.

Worden asielzoekers gecontroleerd op infectieziekten?

Wanneer nodig worden asielzoekers gecontroleerd. Dat gaat om tuberculose en scabies (schurft) voor mensen uit landen waar dit veel voorkomt, en in sommige gevallen bij ziekenhuisopnamen voor de bacterie MRSA. Verder bieden we kinderen die nog niet volledig gevaccineerd zijn aanvullende vaccinaties aan om in lijn te komen met het Rijksvaccinatieprogramma. Overigens is dit staand beleid, dit is niet aangepast vanwege de grote instroom van vluchtelingen. 

Wat is het profiel van asielzoekers in de opvang van het COA?

  • De belangrijkste nationaliteiten zijn momenteel Syriërs en Irakezen. Kijk voor een actueel overzicht bij cijfers. De meesten van hen zijn moslim, maar er zitten ook christenen tussen en mensen die een ander of geen geloof aanhangen.
  • De achtergrond van de asielzoekers is een weerspiegeling van het land waar ze vandaan komen. Zo zijn er mannen en vrouwen die in het land van herkomst werkzaam waren als leraar, timmerman, ICT-er, installateur, arts of kunstenaar. Ook zal een deel van de asielzoekers in het land van herkomst vanwege een beperkte opleiding of om andere redenen werkloos zijn geweest. Tot slot zijn er ook veel kinderen die met hun vader en moeder, en in een enkel geval alleen, naar Nederland komen.
  • Uit cijfers blijkt dat 15 tot 20 % van de bewoners in de opvang leerplichtige kinderen zijn. De verhouding tussen gezinnen en alleenstaanden is gemiddeld 50-50. De alleenstaanden zijn merendeels mannen.
  • Er zijn meer mannen dan vrouwen in de opvang. Asielzoekers met een gezin komen soms samen naar Nederland, maar vaak reist de vader in zijn eentje vooruit. Vaak omdat hij beter is opgewassen tegen de risico’s van de reis dan de moeder en de kinderen. Of omdat er niet genoeg geld is om het hele gezin mee te nemen.

Zijn asielzoekers allemaal getraumatiseerd?

Veel van onze bewoners hebben veel meegemaakt, maar dan ben je niet per definitie getraumatiseerd. Het zijn niet allemaal kwetsbare mensen, maar mensen in een kwetsbare positie. Mochten mensen wel getraumatiseerd zijn, dan hebben de professionele opvangmedewerkers van het COA dat snel in de gaten en schakelen indien nodig medische en psychische zorg in die op iedere opvanglocatie beschikbaar is.

Zijn er IS-aanhangers onder de asielzoekers?

De overheid sluit niet uit dat er jihadisten zitten in de vluchtelingenstroom naar Europa. Het kabinet versnelt de verbeteringen in de registratie en identificatie van asielzoekers. Dit gebeurt na de aanslagen op 13 november 2015 in Parijs. Zo gaat de politie bij alle asielzoekers vingerafdrukken afnemen. De politie gaat alle nieuwkomers bij binnenkomst in Nederland fouilleren en hun bagage doorzoeken. Ook worden vingerafdrukken afgenomen en mag de politie mobiele telefoons controleren. De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten en de politie letten op vreemdelingen die misschien radicaliseren of worden geronseld voor de jihad. Ook andere organisaties zijn alert. Zoals de IND, het COA en de DT&V. Zij kunnen verdachte signalen melden bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Hoe lang blijven asielzoekers in een azc wonen?

Dat hangt af van de status van de individuele asielzoeker. In een azc verblijven mensen met een verblijfsvergunning, die moeten wachten tot ze een woning krijgen in een gemeente. Maar in een azc verblijven ook mensen die uit Nederland moeten vertrekken. De verblijfsduur loopt voor de verschillende groepen nogal uiteen. Klik hier voor informatie over het opvangproces.

Hoe lang moeten asielzoekers wachten in de opvanglocaties?

Omdat er veel asielzoekers naar Nederland komen, is het in de opvang erg druk en duren de asielprocedures lang. Het duurt nu bijna een half jaar voor de aanvraag in behandeling kan worden genomen. Daarna begint de procedure om te beslissen over de asielaanvraag. Dit wordt per persoon zorgvuldig bekeken. Ook kan het zijn dat er nader onderzoek nodig is. Dit kan nog eens 6 maanden of langer duren. Als asielzoekers mogen blijven, krijgen ze een tijdelijke verblijfsvergunning. Op dit moment zijn er onvoldoende huizen voor iedereen. Daarom is het mogelijk dat ze in de asielopvang moeten blijven totdat er wel woonruimte beschikbaar is. Als er woonruimte beschikbaar is, kan dit ook een containerwoning of omgebouwd kantoorpand zijn. Het is mogelijk dat ze hier met anderen moeten samenwonen.
Pas als ze een tijdelijke verblijfsvergunning hebben, kunnen ze een aanvraag indienen voor hun gezin. Het kan lang duren voordat ze hierover duidelijkheid krijgen en hun gezin daadwerkelijk naar Nederland komt.

Wat gebeurt er als mensen geen recht (meer) hebben op verblijf in Nederland?

Mensen die geen verblijfsvergunning hebben gekregen, moeten Nederland verlaten. Daarvoor hebben zij 28 dagen de tijd. In die periode krijgen ze nog onderdak en leefgeld van het COA. Het COA informeert hen ook over de mogelijkheid van vrijwillige terugkeer. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor het organiseren van hun vertrek uit Nederland, zoals het verkrijgen van de juiste reisdocumenten. Mensen die bereid zijn om zelfstandig te vertrekken krijgen waar nodig terugkeerondersteuning van de Dienst Terugkeer en Vertrek. In de regel ontvangen de betrokkenen direct een aanbod van de overheid om zich te melden bij een vrijheidsbeperkende locatie (vbl) of een gezinslocatie om daar verder te werken aan terugkeer naar het land van herkomst.

Wat gebeurt er als mensen een verblijfsvergunning krijgen?

Wanneer asielzoekers een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgen, is het de bedoeling dat ze zo snel mogelijk uitstromen naar een gemeente. Om die uitstroom op gang te houden is in de Huisvestingswet vastgelegd dat deze zogenaamde vergunninghouders landelijk worden verdeeld naar inwonertal van de gemeente. Iedere gemeente krijgt ieder half jaar een taakstelling. Vergunninghouders worden voor hun huisvesting 'gekoppeld' aan een gemeente.
Met een training ‘Kennis van de Nederlandse Samenleving’ (KNS) en Nederlandse taallessen bereiden bewoners zich in de opvang van het COA voor op de verplichte inburgering bij de gemeenten. De training KNS is gericht op de eigen verantwoordelijkheid, meedoen in de samenleving, wonen, gezondheidszorg, werk en inkomen.


 

Nederlands