Typen locaties

Er zijn verschillende soorten opvangcentra. Waar een asielzoeker woont, hangt af van de fase waarin hij zit in de  asielprocedure. De begeleiding van de asielzoeker is immers toegespitst op die fase en verschilt daarom per type locatie. Op sommige locaties (bijvoorbeeld Gilze en Ter Apel) zijn verschillende locatietypen naast elkaar ondergebracht.

Opvanglocaties van het COA

  • Centrale ontvangstlocatie (col). Een vreemdeling die asiel aanvraagt in Nederland, meldt zich bij een aanmeldcentrum van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Na deze aanmelding vangt het COA de asielzoeker op in de centrale ontvangstlocatie (col). Hij krijgt hier onderdak, toegang tot medisch noodzakelijke zorg en begeleiding bij de voorbereiding van zijn asielaanvraag. Maaltijden worden centraal aangeboden. Er zijn col's in Ter Apel en Budel-Cranendonck.
  • Procesopvanglocatie (pol). In een pol worden asielzoekers opgevangen die in de eerste fase van de asielprocedure zitten (de Algemene Asielprocedure). De pol’s bevinden zich altijd in de buurt van een kantoor van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). In de pol is met name aandacht voor gesprekken tussen asielzoeker en advocaat, voorlichting door VluchtelingenWerk, voorlichting over het COA en medisch advies. In een pol worden maaltijden verstrekt.
  • Asielzoekerscentrum (azc). In een azc verblijven zowel verblijfsgerechtigden die in afwachting zijn van een woning als asielzoekers die in de verlengde procedure zitten. De meeste asielzoekers verblijven in een azc. Ze brengen er ook de langste tijd door. In azc's koken bewoners zelf. Ook hun inkopen hiervoor doen ze zelf. Ze ontvangen hiervoor leefgeld. Meestal delen ze een keuken met 5-8 anderen.
  • Kleine woonvoorziening (kwv). Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) die zonder familieleden naar Nederland zijn gekomen, worden intensief begeleid op speciale locaties voor jongeren. Het gaat om kleinschalige opvang met 16-20 plaatsen. Voor deze jongeren bestaan bovendien speciale procesopvanglocaties (pol-amv).
  • Vrijheidsbeperkende locatie (vbl). Op een vrijheidsbeperkende locatie verblijven uitgeprocedeerde asielzoekers die geen recht meer hebben op opvang op een azc. Zij kunnen hier maximaal 12 weken terecht, mits er binnen die termijn uitzicht is op terugkeer. De huisregels op een vbl zijn strenger dan op een azc. Zo moet de bewoner zich 5 dagen per week melden. De bewoner mag de locatie verlaten, maar is verplicht binnen de grenzen van de gemeente te blijven waar de vbl is gevestigd. Er is een vbl in Ter Apel.
  • Gezinslocatie. Kinderen onder de 18 jaar behouden ook na afwijzing van de asielaanvraag recht op onderdak. Uitgeprocedeerde gezinnen met minderjarige kinderen worden daarom na de wettelijke vertrektermijn overgeplaatst naar een gezinslocatie.  Deze locaties hebben een sober voorzieningenniveau, waarbij volwassenen uitsluitend eetgeld krijgen. Voor volwassenen gelden bovendien vrijheidsbeperkende maatregelen. Zo zijn zij verplicht binnen de gemeentegrens te blijven en hebben zij 5 keer per week meldplicht. Voor de kinderen zijn er dezelfde voorzieningen als op andere opvanglocaties. Zij gaan dus ook gewoon naar school. De begeleiding op deze locaties is gericht op vertrek uit Nederland. Vanaf het moment dat het kind meerderjarig is, is er geen recht meer op onderdak. Het vertrek van het gezin uit Nederland zal in de regel plaatsvinden vóór het kind meerderjarig is.
  • Intensief begeleidende opvang (ibo). In de ibo vangen we bewoners op die onvoldoende in staat zijn om zelfstandig te functioneren in een reguliere opvanglocatie. Hun gedrag leidt tot problemen voor medewerkers en/of medebewoners. Deze bewoners verhuizen tijdelijk naar een speciale opvanglocatie waar zij intensieve begeleiding krijgen. Ze leren onder meer vaardigheden en gedrag waarmee hun zelfredzaamheid toeneemt en zij beter kunnen functioneren in de opvang. Het doel is altijd terugkeer naar de reguliere opvang.
  • Extra begeleiding en toezichtlocatie (ebtl). In een extra begeleiding en toezichtlocatie is plek voor circa 50 asielzoekers die overlast geven in een azc, maar wel recht hebben op opvang. In beginsel wordt een overlastgever voor 3 maanden in de ebtl geplaatst. De huisregels op een ebtl zijn strenger dan op een azc. Bewoners volgen verplicht een intensief dagprogramma en moeten zij zich melden als ze de locatie verlaten en terugkomen. Zij ontvangen geen financiële verstrekkingen zoals in de reguliere opvang. Er is een ebtl in Amsterdam en Hoogeveen.

Detentiecentra van DJI

In detentiecentra van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) verblijven vreemdelingen (volwassenen) die het land moeten verlaten en beschikbaar worden gehouden voor uitzetting. In de gesloten gezinsvoorziening (GGV) in Zeist verblijven gezinnen met minderjarige kinderen en is een afdeling voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). DJI voert de gezinsvoorziening uit in samenwerking met het COA, de DT&V en de IND.

Overlastgevende asielzoekers kunnen vanaf november 2017 terecht in een extra begeleiding en toezichtlocatie (ebtl). In deze speciale opvang is plek voor maximaal 50 overlastgevende asielzoekers en geldt een strikt regime.