Geen reëel beeld incidenten

Een artikel in De Volkskrant van vandaag is gebaseerd op een interne beleidsnota waarin de registratie van incidenten bij het COA nader onder de loep wordt genomen en als doel heeft dit te verbeteren. De nota is slechts onderdeel van documenten die in het kader van de Wet Openbaarheid Bestuur werden verstrekt. Het materiaal is voor nadere duiding in een persoonlijk onderhoud toegelicht.

Uit intern onderzoek, dat voor deze (concept) rapportage is verricht, blijkt inderdaad dat voor medewerkers niet altijd duidelijk is onder welke categorie een incident moet worden geplaatst of wellicht in meerdere categorieën. Om toch een reëel beeld van het aantal incidenten te krijgen heeft het COA alle meldingen van incidenten in het bewonersregistratiesysteem IBIS van de jaren 2013 en 2014 op detailniveau handmatig doorgenomen. Vervolgens zijn de meldingen aan de hand van een stroomschema ingedeeld en beoordeeld of het om geweld ging of niet. Het merendeel van de meldingen betrof namelijk zaken als 'verzuim meldplicht', 'niet schoonhouden van de kamer' of 'roken op niet toegestane plaatsen'. Resterende meldingen zijn verder gespecificeerd en doublures werden verwijderd.

Op grond van deze analyse waren er in 2014 in totaal 72 fysieke geweldsincidenten. Enkele honderden incidenten van meer ondergeschikt belang, zoals incidenten waarbij geen sprake was van (lichte) verwondingen, zijn hierbij niet meegerekend. Deze nadere analyse geeft een meer volledig beeld van het aantal (gewelds)incidenten op locaties dan alleen de bijlage waarop De Volkskrant zich baseert. Als schrijnend voorbeeld mag gelden dat in genoemde bijlage weliswaar dertien suïcides zijn opgenomen, terwijl dit in werkelijkheid drie gevallen betrof.

Het COA erkent het belang van een goede incidentenregistratie, maar onderstreept dat opvang en begeleiding van vluchtelingen voornamelijk mensenwerk is.